la fratta | val di chiana | sant' anna | terracotta | agriculture

Terracotta
Aardewerk uit Toscaanse klei

Toscane is niet alleen bekend voor de gastronomie maar ook voor één van de belangrijkste exportproducten, de terracotta. Verschillende dorpen als bijvoorbeeld Impruneta hebben een ondergrond van klei die de bijzondere eigenschap heeft dat deze na het bakken vorstbestendig is. De bruinrode kleur van de gebakken klei is één van de typische Toscaanse kleuren.

Letterlijk betekent Terracotta 'gebakken aarde', maar eigenlijk gebruikt men voor terracotta 30% Tufo (tufsteen) en 70% klei. Er wordt geen aarde toegevoegd. De bruinrode kleur is de natuurlijke bakkleur van de terracotta.

Terracotta werd voor het eerst gebruikt als bouwmateriaal in Mesopotamië. In Italië diende het als bekleding van houten balken. Later werden er in het Midden-0osten ook beelden van gemaakt. Maar tijdens de middeleeuwen raakte de terracottatechniek in onbruik. Het is pas in de 19de eeuw dat terracotta in Toscane opnieuw als volwaardig product wordt beschouwd.

De stevigste terracotta wordt gemaakt met de klei van de Toscaanse valleien. Verschillende soorten klei worden samen met vulkaansteen gemengd en met de hand gekneed tot er geen luchtgaten meer in het mengsel zitten.

Met de vuist wordt het mengsel tegen de wanden van mallen in verschillende maten geslagen om zeker te zijn dat de klei tot in de kleinste details doordringt. Om ervoor te zorgen dat de wand overal even dik blijft, wordt overtollige klei met de hand afgeschraapt of worden de mallen in een centrifugeermachine geplaatst.

TerracottaDaarna volgt een droogproces van ongeveer veertien dagen. Eens de potten stevig genoeg zijn, worden de vormen van rond de potten gehaald en met de hand afgewerkt alvorens ze de oven ingaan. De ovens worden langzaam opgewarmd tot ongeveer 950°. Het bakproces duurt ongeveer vijftig minuten om daarna langzaam af te koelen. Dit voorkomt barsten in de klei.

Wanneer de potten voldoende afgekoeld zijn, worden ze overvloedig met water besproeid om eventuele kalkresten te verwijderen. Daarna zijn de potten verkoopklaar.

Omdat de Toscaanse terracotta zo populair is, is er ook veel namaak op de markt. Terracottaproducten die in landen als Maleisië, China, Vietnam en Roemenië worden geproduceerd, bevatten klei van minder goede kwaliteit dan de Toscaanse.

Die potten worden ingevoerd in Italië, waar er een stempel 'Terracotta de Medici' wordt opgedrukt. Hierdoor veronderstellen kopers dat de potten in Italië zijn gemaakt. Om dit te voorkomen werd in november 2003 l'Associazione Nazionale della Terracotta Italiana opgericht. De vereniging zetelt in Petroio. Voorzitter Stefano Neri is tevens mede-eigenaar van de grootste terracottafabrikant uit Torrita di Siena, R.A.M. en Terrecotte Toscane.

back | top


- This site was realised thanks to the co-operation between the town council and the inhabitants of Torrita di Siena and ten graduated students 2004 from the “Katholieke Hogeschool Mechelen”, Belgium, department communication science, campus De Ham. - © Torrita di Siena



R.A.M.
Terrecotte Toscane

Midden jaren '80 beslissen drie jonge mannen een terracottabedrijf uit de grond te stampen in Torrita di Siena. Er worden verschillende werknemers vanuit andere terracottafabrieken in de streek aangeworven en in 1987 wordt R.A.M. opgericht. De vrouwen van drie jonge mannen staan in voor het administratieve werk.


Indian workerVijf jaar na de oprichting van R.A.M. lopen de zaken zo goed dat de associés beslissen een tweede bedrijf op te richten waar de vrouwen aan het hoofd zullen staan. Zo groeien R.A.M. en het laatst opgerichte bedrijf Terracotte Toscane uit tot één van de grootste bedrijven van de streek


In beide bedrijven wordt alles nog volledig met de hand gedaan. Er is slechts één centrifugeermachine om de randen van de potten van een gelijke dikte te voorzien. Het handwerk heeft een Indiase 'touch' omdat het vooral Sikhs zijn die de afwerking van de potten en beelden verzorgen.

Terrecotte Toscane
Via Basilicata
53049 Torrita di Siena
Tel. (+39) 0577 686 611
www.terrecottetoscane.it
info@terrecottetoscane.it