De drooglegging van de Val di Chiana
Vechten tegen water

Tussen Arezzo en Chiusi strekt de Val di Chiana zich uit. De vruchtbare gronden en de groene weiden die deze vallei bedekken, stammen uit recente tijden. Enkele eeuwen geleden was de Val di Chiana een moerassig gebied dat een heuse visnijverheid had en waar ziektes heersten. Dante Alighieri omschrijft in zijn Divina Commedia – in Inferno en Purgatorio – de Val di Chiana als een triest gebied. Het verhaal van de drooglegging is er één van eeuwenlange technische ingrepen.

Duizenden jaren geleden, aan het einde van de prehistorie, was de vallei een natuurlijke rivierbedding. Archeologische vondsten in Farneta, Foiano en Cignano leveren het bewijs dat de Etrusken de Val di Chiana bewoonden en bewerkten. Zij waren de eersten die probeerden het water weg te krijgen. Eénmaal vruchtbaar gemaakt, werd de vallei de ‘graanschuur’ van de Etrusken.

De haven van Torrita
Op weg naar de slag bij het Trasimeense meer in 217 voor Christus trok Hannibal met zijn leger door de Val di Chiana, die hij uitgebreid liet plunderen. De Romeinen perfectioneerden de droogleggingswerken van de Etrusken uit schrik voor een mogelijke overstroming in Rome. Na de val van het West-Romeinse Rijk in 476 en de invallen van de barbaren werden de werken verwaarloosd. De vallei veranderde geleidelijk aan opnieuw in moerasland.

Toen Leonardo da Vinci in 1502 zijn Atlantische Codex tekende, was de Val di Chiana een ongezond en troosteloos gebied geworden. Er heerste zelfs malaria. Maar de vallei was tevens een bron van inkomsten: er ontstonden visnijverheid, haventjes, scheepvaart en watermolens. Torrita di Siena had bijvoorbeeld een eigen haven. Op die manier maakten de bewoners gebruik van wat de natuur te bieden had.

Extra belastingen
Vanaf het bewind van Cosimo di Medici, groothertog van Toscane, halverwege de zestiende eeuw, begonnen de echte droogleggingswerken: dijken werden opgeworpen, kanalen werden gegraven, rivierlopen verlegd en land werd herwonnen. De volgende eeuw vatten de nieuwe heersers, de familie Habsburg-Lorraine, het ambitieuze plan op van de totale drooglegging. Later, vanaf de tweede helft van de achttiende eeuw tot de eerste helft van de negentiende eeuw, werd onder leiding van ingenieur Vittorio Fossombroni uit Arezzo heel wat land gewonnen. Ingenieur Manetti zette het werk voort. Na Manetti werd de drooglegging uiteindelijk voltooid onder leiding van de ingenieur Carlo Possenti.

Vandaag probeert men in de Val di Chiana alle aangelegde kanaaltjes proper te houden. De inwoners van de vallei betalen een speciale belasting die de reiniging van de kanalen financiert. Het afgevloeide water komt in het hoofdkanaal terecht, het Canale Maestro di Chiana, dat op zijn beurt in Arezzo in de Arno uitmondt. Wanneer het water in de Arno te hoog staat en Firenze bedreigt, worden er reservoirs aangelegd of laat men braakland overstromen om dit tegen te gaan.

terug | top

- Deze site werd gerealiseerd dankzij de samenwerking tussen het gemeentebestuur en de bevolking van Torrita di Siena en tien afgestudeerden 2004 van de Katholieke Hogeschool Mechelen, België, departement Handelswetenschappen en Bedrijfskunde, campus De Ham opleiding Journalistiek. - © Torrita di Siena